رابطه سرچشمه دردها و درمانها -۵

چه نزدیکست جان تو به جانم/

که هر چیزی که اندیشی بدانم/

ضمیر همدگر، دانند یاران/

نباشم یار صادق گر ندانم  /

«مولانا»/

 

مقدمه:  از چند ماه پیش نوشتاری را با عنوان (رابطه سرچشمه ی دردها و درمانها) آغاز کردیم.  رابطه ای که درمانگر است،  رابطه ی صمیمانه است.  رابطه ای که شعر فوق ویژگی های آنرا توصیف می کند.  رابطه صمیمانه فقط در دو جان شفاف و برخورد دو خویشتن واقعی ایجاد می گردد.  باندازه ی نا خالصی هر یک از این دو جان رابطه نا خالص می شود و دیگر به جائی میرسد که بقول معروف:

 «دل من ز غصه خون است   دل تو خبر ندارد»

هم بستری های بیگانه، دوستی های بی محتوی، رفاقت های نا امن عشق های بی دوام، و خانواده های پریشان و از هم گسسته، از محصولات ارتباطات خویشتن کاذب یا نمایشگری های ارتباطی است.

ادامه نوشته

رابطه، سرچشمه دردها و درمان ها - بخش چهارم

دکتر نهضت فرنودی

مقدمه:

اگر بخواهم نوشتار ماه قبل را جهت یادآوری در چند جمله خلاصه کنم، باین شکل در می آید که بزرگترین تفاوت بین زوج های موفق و خوشبخت با زوج هایی که دیر یا زود روابط شان به بن بست می رسد و از دو راه جدایی و طلاق یا بیگانه زیستی زیر یک سقف، یکی را انتخاب می کنند در شیوه ی برخورد با خواسته ها و نیازهای طرفین است.

جان گاتمن سه شیوه ی رایج را که اولی اهمیت گذار و حساس به نیازهای همسر، دومی بی تفاوت و بی توجه و بالاخره سومی تازنده و ستیزه گر با خواسته های طرف مقابل را بر شمرد.  و بر اساس تحقیقات دقیق علمی، مدعی شد، زوجهایی که به خواسته های یکدیگر اهمیت می دهند، حتی اگر آن خواسته ها را برآورده نکنند، شانس خوبی برای دوام زناشوئی خود دارند.

در این ماه به بحث درباره بخشی دیگر از یافته های دکتر گاتمن که مفید بحال همگان است می پردازیم.

ادامه نوشته

رابطه، سرچشمه دردها و درمان ها - بخش سوم

مقدمه:

ماه گذشته از دلبستگی های امن بعنوان عنصری تعادل بخش در زندگی عاطفی و بدنبال آن حتی در زندگی جسمانی و سلامتی انسان سخن گفتیم.  نیاز به دلبستگی و دلبندی را از ویژگی های تکامل مغز انسان  بر شمردیم و سخن باینجا کشید که مغز انسانی  ما بخصوص با رشد و تکاملی که در بخش پیشانی بدست آورده، موجودی شده متفاوت از انواع دیگر پستانداران و از مهم ترین شاخصه های این تفاوت، نیاز به وصلت های حسی-عاطفی و تجربه ی عاشقانه است.  

در این ماه سخن ما سمت و سوئی دیگر می گزیند.  و به سراغ روابطی می رویم که نه فقط تعادل بخش حیات روانی و جسمانی ما نیستند، بلکه سرچشمه ی عمیق ترین دردهای ما نیز می شوند.  روابطی که کیفیت زندگی را چنان از ما می گیرند که در آرزوی لحظات تنها، روزشماری می کنیم.  بهترین نشانه ی این ناجوری های ارتباطی، آمار طلاق و کودکان آسیب دیده از روابط معیوب والدین است.

ادامه نوشته

رابطه سرچشمه ی دردها و درمان ها - بخش دوم

مقدمه:

فروید در کتاب «مطالبی تازه در روانکاوی» از خصومت اولیه ی انسان ها نسبت به یگدیگر سخن به میان می آورد و می گوید: «فرهنگ و تمدن با تمام نیروهای ممکن به سد راه غرایز پرخاشجویانه ی انسان می پردازد و تأکید می کند که همسایه ی خود را مانند خود دوست بدار.  در حالی که تاریخ و گذشته ی انسان نشان می دهد که این امر ممکن نیست.  علت این مسئله این است که دوست داشتن دیگران با طبیعت انسانی در اصل سازگار نیست.  فروید بسیار تحت تأثیر نظریه ی تکاملی داروین بود، لذا فرضیه ی خود درباره ی انسان و رفتارهای او را با این نوید آغاز کرد که:

انسان، چیزی نیست مگر فرآورده ی یک تکامل اتفاقی.  موجود زنده حاصل تأثیر نیروهای کیهانی عالم هستی بر مواد غیر آلی هستند که بتدریج مراحل و سیر تکاملی را طی کرده است و در میان موجودات زنده، انسان نیز حیوانی است مثل سایر حیوانات که «در سیر تحول فرهنگی خود، در میان سلسله ی حیوانی، نسبت به آفریده های دیگر، وضیعتی چیره کسب کرده است.  چنین موجودی جز ارضای نیازهای غریزی خود به چیزی دل سپرده نیست. 

ادامه نوشته

رابطه سرچشمه ی دردها و درمان ها

مقدمه:

در سه ماه آخر سال 2011 کلاسهای آموزشی من در موسسه فرهنگی ابن سینا از استقبال چشم گیری برخوردار بود.  گاه جا برای نشستن دوستان شرکت کننده پیدا نمی شد.  این کلاس در اولین جلسه در مرکز پژوهشی یک استاد دانشگاه تشکیل شد که فقط 150 نفر ظرفیت داشت وتعداد جمعیت شرکت کننده سبب شد که ناچار محل کنفرانس را تغییر بدهیم.

برای خود من جالب بود که علت این استقبال همگانی را شناسائی کنم.  زیرا ما که نه تبلیغاتی کرده بودیم و نه بوق و کرنای رادیویی و تلویزیونی هر روزه در اختیار داشتیم و نه قدرت هزینه های تبلیغاتی.  کلاس ها رایگان است و کسی پولی نمی گیرد که  خرج تبلیغات کند.  بهترین راه پی بردن به علت این استقبال، مراجعه به خود شرکت کنندگان بود. 

ادامه نوشته

سلامت روانی از دیدگاه روانشناسان/ دکتر محمود صادقی/بخش پایانی

پرلز و انسان این مکانی و این زمانی

فردریک پرلز¹ از شخصیت سالم تحت عنوان “انسان این مکانی و این زمانی” یاد می کند.  پرلز معتقد است، انسان  موجودی کاملا “خودآگاه” است ولی از طرف دیگر از اعمال “خودمختارانه” می هراسد. اگرچه مردم، خود را افرادی مستقل و متکی به خود می پندارند، اما به حمایت شدن بیشتر از جانب دیگران گرایش دارند و هر زمان که دیگران انتظارات آنان را برآورده نکنند، عصبانی و خشمگین می شوند. انسان های سالمتر به جای آنکه به گونه ای مزمن دست به تجدید خاطرات، تخیلات و یا تصورات توام با اضطراب بزنند، در تلاش جهت رهایی از روابط ناخوشایند و متکی به دیگران بوده، از آگاهی مستقیم نسبت به ادراکات و احساسات خویش برخوردار هستند. شخصیت سالم، توانا و قادر است که به خود و اراده ی خویش اعتماد می کند. به عقیده ی”پاپن”سخنان زیر که پرلز بیان کرده شاید بهترین اعتقادات وی در مورد انسان باشد:

ادامه نوشته

روانشناسی منطق الطّیر عطار- بخش پایانی

اگر خوانندگان عزیز بیاد داشته باشند، در آخرین بخش منتشر شده، دوست جوانی سئوال کرده بود حکمت های کهن خوابیده در متون عرفانی و ادبی جهان دیروز، چه نوع کارآیی در دنیای شتابزده و پر تنش و چالش امروزی ما دارد.

و آموزه های حافظ و مولانا و عطار، چه باری از دوش پر از بار ما جوانان رانده شده از فرهنگ مادری بر می دارد که در تلاش رسیدن به قطار سریع السیر عصر اینترنت هستیم، و راز بقاء ما نیز به سازگاری با این محیط و خواسته هایش بستگی دارد؟

ماه گذشته من بجای پاسخ مستقیم به این سئوال بسیار بجا و فکورانه، ابتداء خلاصه و چکیده ی منطق الطیر عطار را در یک مقاله برای وضوح بیشتر توضیحات این شماره، باستحصار رساندم.  و حالا نوبت به پاسخ مستقیم به سئوال این جوان خوش فکر است.

پاسخ باین سئوال احتیاج به تفاهم بر سر چند مقوله ذهنی و پیش فرضی دارد، که یک به یک مطرح می کنیم.

ابتدا اینکه ما باید در مورد نیاز انسان و انواع و چگونگی این نیازها، ذهنیت روشنی داشته باشیم.

ادامه نوشته

شکوه کردن، راهی‌ برای گریز از مسئولیت

هنگامی که فردی از چیزی یا کسی‌ شکایت دارد، باورمند به این واقعیت هست که چیز بهتری در انتظار اوست که میتواند به آن برسد. در حقیقت از نرسیدن به آن چیز بهتر، ناراحت و گله‌مند است.

اگر شما باور ناداشته باشید که بطور مثال میتوانید موفق به داشتن خانه بزرگتر، کار بهتر، روابط بهتر، پول بیشتر، و و و... بشوید، دیگر جایی‌ برای شکوه کردن باقی‌ نمی ماند.

ادامه نوشته

سلامت روانی از دیدگاه روانشناسان 4

 اشاره: از اول دسامبر ، شروع به بررسی سلامت روانی از دیدگاه روانشناسان کردیم و نظرات یونگ، کارل راجرز، گوردن آلپورت ، ویکتور فرانکل و ویلیام بلاتز بررسی شد. این هفته به نظرات آلفرد آدلر و آبراهام مزلو می پردازیم.

 آدلر و احساس اجتماعی

 آلفرد آدلر¹ روانشناسی بنام است که به دیدگاه ها و نظریات فروید گرایش داشت، بعدها  با عقاید فروید درباره ی نقش جنسیت در رشد شخصیت سالم  در افراد روان نژند²به مخالفت برخاست.

آدلر معتقد است که احساس حقارت³ و تلاش های جبرانی برای برتری جویی⁴، مهمترین نقش را در ایجاد بیماری های نوروتیک و ارضای مهرورزی و همچنین کارکردن به عهده دارد. وی علایق اجتماعی را به احساس یگانگی و برادری یک فرد با دیگری اطلاق می کند. افرادی که احساس اجتماعی⁵ را در خود پرورش می دهند، رقابت غیر منطقی با دیگران ندارند و حتی تقلایی هم برای برتری جویی نسبت به دیگران ندارند. این افراد اشخاص دیگر را مانند موجودات با ارزش می بینند که در نهایت متوجه و وابسته به خود او هستند، نه به عنوان عواملی تهدید کننده یا صرفاً وسیله ای برای رشد شخصی.

ادامه نوشته

سلامت روانی از دیدگاه روانشناسان 3

 اشاره: از اول دسامبر شروع به بررسی سلامت روانی از دیدگاه روانشناسان کردیم و نظرات یونگ، کارل راجرز و گوردن آلپورت بررسی شد. این هفته به ویکتور فرانکل و ویلیام بلاتز می پردازیم.

ویکتور فرانکل و انسان متعالی

 ویکتور فرانکل¹ روانشناس هستی گرا و نظریه پرداز رویکرد “معنی درمانی”²، با تجربه های عمیق و مشاهدات عینی که از زندان های”آشویتس”³ و “داخائو”⁴ به دست آورده بود، به این مهم دست یافت که انسان ها در هر وضعیت و شرایطی در انتخاب عمل ممتازند، بدین معنی که حتی در تاریکترین لحظه ها می توانیم نشانه هایی از آزادی و استقلال خود را حفظ کنیم. وی معتقد است که انسان می تواند هرچیز ارزشمندی را از دست بدهد مگر بنیادی ترین حق بشری یعنی آزادی انتخاب را.

ادامه نوشته

سلامت روانی از دیدگاه روانشناسان 2

اشاره: از هفته پیش، شروع به بررسی سلامت روانی از دیدگاه روانشناسان کردیم و نظرات یونگ را خواندیم. در این شماره نظرات کارل راجرز و گوردن آلپورت را بررسی می کنیم.

راجرز و خود شکوفایی

کارل راجرز¹، از انسان سالم با عنوان “انسان با عملکرد کامل”² یاد می کند. نخستین نکته ای که در تلقی راجرز از شخصیت سالم در پیش روی داریم، این است که سلامت روانی، “روند است، نه حالت بودن”، “مسیر است نه مقصد”. انسان سالم برای تحقق خود پیش می رود، هیچ گاه از حرکت باز نمی ایستد وضعیتی ایستا ندارد. اهداف رو به آینده، فرد را به پیش می راند و همه ی جنبه های او را دگرگون می سازد و می پروراند. دومین نکته ی “تحقق خود” این است که این روند، دشوار و گاه دردناک است و مستلزم آموختن پیوسته و گسترش همه ی توانایی ها و استعداد های مشخص است.

راجرز در این باره می نویسد: تحقق خود، شهامت “بودن” و غوطه ور شدن در جریان زندگی است. سومین نکته این است که کسانی که به تحقق خود می پردازند به راستی خودشان هستند. علاوه بر این نگرش کلی، راجرز پنج ویژگی خاص را برای انسان با عملکرد کامل عرضه کرده است.

ادامه نوشته

سلامت روانی از دیدگاه روانشناسان 1

 دكتر محمود صادقی

اشاره

از این شماره در چند بخش، سلامت روانی از دیدگاه روانشناسان را بررسی می کنیم. این روانشناسان عبارتند از: کارل گوستاو یونگ، کارل راجرز، گوردن آلپورت، ویکتور فرانکل، ویلیام بلاتز، آلفرد آدلر، آبراهام مزلو، اتو رنک، ویلهم رایش، رابرت اسگیولی، فردریک پرلز و در پایان به سلامت روانی از دیدگاه فلاسفه هستی گرا نگاه می کنیم.

کارل گوستاو یونگ¹، از برجسته ترین روانشناسان معاصر است که رویکرد روان پویایی داشته، با پایه گذاری روان شناسی تحلیلی، تحقیق عمیق و مستمر در حوزه روانشناسی و همچنین تألیف آثار متعدد و بسیار دامنه دار در حوزه علوم انسانی و روانشناسی نام خود را برای همیشه در تاریخ به عنوان ژرف اندیش ترین روانشناس ماندگار کرده است.

ادامه نوشته

تو همانی که می‌‌اندیشی‌

بعضی‌ داستانها ی آموزنده اگر هم افسانه‌ای باشند، می‌‌توانند تاثیر عمیق در زندگی‌ بوجود آورند، چرا که این قبیل داستان‌ها با کمک  نیروی تصویری انسان در ذهن او می‌‌ماند.

چیزی که در ذهن مجسم شد به سختی می‌‌توان آن را از ذهن جدا کرد. بدین جهت خیلی‌ از فلاسفه و نویسندگان کوشش کرده اند تا پیام‌های خود را از طریق داستان  نویسی به دیگران منتقل سازند.

داستانها ی کلیل و دمنه، ملا نصرالدین سرشار از پند و اندرز‌ها یی است که تا حال از نسلی به نسل دیگر منتقل شده است.

گابریل مارکز برنده جایزه نوبل در سال ۱۹۸۲ داستانی‌ نوشته که میل دارم آن را به عنوان مقدمه این مقاله اختصاص به دهم.

ادامه نوشته

«در دام گذشته»

زوج جوانی که آنها را رُز و روبرت می نامم بدیدنم آمدند.  هر دو خوش لباس و خوش برخورد بودند.

رُز گفت:  مدتهاست که خیال داشتیم برای مشاوره پیش کسی برویم و بالاخره امروز موفق شدیم.  اگر بخواهید مشکل ما را بدانید من بطور خلاصه می توانم بگویم که 3 سال پیش ازدواج کردیم.  فکر می کنم هر دو یکدیگر را دوست داریم ولی من از زندگیم زیاد راضی و خوشحال نیستم.  

روبرت هم می داند بارها باو گفته ام.  شاید یکی از دلایل مهم آن روابط و زندگی خودمان باشد و دلیل دیگر خانواده است.  حالا بجایی رسیده ایم که نمی دانیم چگونه این مسائل را حل کنیم.

روبرت در تمام اینمدت سرش پائین بود و چشمانش را به زمین دوخته بود. 

ادامه نوشته

پلی بین روانشناسی غرب و عرفان شرق - تحلیلی از منطق الطیر عطار - بخش6

مقدمه:  در چند ماه گذشته، بخش های مختلفی از کتاب منطق الطیر عطار یا کنفرانس مرغان را با همه مرور کردیم و موازنه سازیهای بنده را بعنوان رواشناسی که تحصیل کرده ی غرب است و با معیار های حرفه ای به التیام بخشی دردهای روانی و عاطفی می پردازد.  اما فرصت و شانس این را داشته که با ذخائر فلسفی و عرفانی شرق نیز خرده آشنایی داشته باشد. مشاهده کردید.

 

از وادی طلب و عشق و معرفت عبور کردیم و سر آن داریم که در این بخش به وادی استغناء بپردازیم، اما یک نامه رسیده از سوی جوانی بسیار مشتاق و خوش ذوق مرا بر آن داشت که در این بخش به گونه ای مستقیم تر به برداشت روانکاوانه ی کتاب منطق الطیر بپردازم. 

ادامه نوشته

پلی میان روانشناسی غرب و عرفان شرق - بخش 5

ماه قبل اگر خوانندگان بخاطر داشته باشید درباره وادی نخست یعنی وادی طلب سخن گفتیم و ویژگیهای این وادی را بیان داشتیم و اشاره کردیم که در وادی طلب، دل استحاله می یابد و دگرگون می شود و زمینه برای ظهور وادی بعد که وادی عشق است فراهم می گردد.  

یکی از موازنه سازیهای بسیار جالبی که در چند سال  گذشته دل مشغولی نویسنده بوده است مسئله رشد و تحول «دل» که نه در عرفان شرق و نه در روانشناسی غرب به مفهوم ساده این عضو گوشتی که آنرا قلب می نامیم گفته نمی شود.

کما این که وقتی درزبان  انگلیسی می گویند ?Don't  you  have  heart  منظور شان این نیست که تو قلب نداری.  چون انسان بی قلب که وجود ندارد، بلکه منظور اینستکه  «مگر دل نداری؟»  و جالب است در ادبیات ما اکثر لغاتی که بیانگر حالات آدمی است یا پیش وند و یا پسوند دل دارد.  بعنوان مثال دل رحم، دل سوز، دلگیر، دلواپس، سنگ دل، دل شوره، دلداده، بیدل، دلبر، خوشدل و روشن دل.

ادامه نوشته

به آرامى آغاز به مردن مى كنى

پاپلو نرودا
ترجمه: احمد شاملو

به آرامى آغاز به مردن مى كنى
اگر سفر نكنى،
اگر كتابى نخوانى،
اگر به اصوات زندگى گوش ندهى،
اگر از خودت قدردانى نكنى.

به آرامى آغاز به مردن مى كنى
زمانى كه خودباوری را در خودت بكشى،
وقتى نگذاری ديگران به تو كمك كنند.

به آرامى آغاز به مردن مى كنى
اگر برده عادات خود شوی،
اگر هميشه از يك راه تكراری بروی …
اگر روزمرگى را تغيير ندهى
اگر رنگهای متفاوت به تن نكنى،
يا اگر با افراد ناشناس صحبت نكنى.

تو به آرامى آغاز به مردن مى كنى
اگر از شور و حرارت،
از احساسات سركش،
و از چيزهايى كه چشمانت را به درخشش وام ىدارند
و ضربان قلبت را تندتر مى كنند،
دوری كنى ...

تو به آرامى آغاز به مردن میكنى
اگر هنگامى كه با شغلت، يا عشقت
شاد نيستى، آن را عوض نكنى،
اگر برای مطمئن در نامطمئن خطر نكنى
اگر ورای روياها نروی،
اگر به خودت اجازه ندهى
كه حداقل يك بار در تمام زندگيت
ورای مصلحت انديشى بروی...

امروز زندگى را آغاز كن!
امروز مخاطره كن!
امروز كاری كن!
نگذار كه به آرامى بميری!
شادی را فراموش نكن!

منطق الطیر عطار: روانشناسی عرفانی

مقدمه:

در بخش گذشته به پاره ای از وجوه اشتراک و افتراق روانکاوی غرب و عرفان شرق اشاره کردیم.

سپس به معرفی کتاب منطق الطیر عطار که به انگلیسی آنرا  «کنفرانس پرندگان» میگویند پرداختیم.

اشاره کردیم که در این کتاب بخش هایی از وجود انسان هر یک بصورت پرنده ای از ضعف و قدرت خود  سخن می گویند و هُدهُد مرغ روشن دل  راهبر  که نمایندگی خویشتن به کمال رسیده را دارد راه سعادت را به مرغان نشان می دهد و هر یک از مرغان  با بهانه ای که می آورند میخواهند از دشواری راه پیش رو فرار کنند. هُدهُد با هریک به گفتگو می نشیند و در این گفتگوها، حکمت های رستگارانه نهفته است.  حالا بعد از بلبل و طوطی و طاووس و بط یا مرغ آبی، نوبت به «سعوه» می رسد.

ادامه نوشته

کار را آن کرد که تمام کرد!

مسافری  در فرودگاه با دوست خود سخت سرگرم گفتگو  در باره مسافرتش بود. او با هیجانی در باره کارهایی که در طول سفرش انجام خواهد داد صحبت میکرد. پس از مدت نسبتا طولانی، دوستش گفت خوب پرواز تو چه ساعتی‌ است،  او نگاهی‌ به ساعت خود کرده و گفت:‌ای داد بر من، هواپیمایم ساعتی‌ پیش پرواز کرد. 

بله او چنان محو داستانسرایی مسافرت خود شده بود که خودِ مسافرت یادش رفته بود. گویی بیشتر به توصیف مسافرت دل‌ بسته بود تا به خود مسافرت. 

حرف هایی که پشتوانه عمل ندارند دست کمی هم‌ از داستان بالا ندارند. برخی‌ از افراد چنان مجذوب و مدهوش حرفها و ایده‌های خود میشوند و آنها را تکرار میکنند که فراموش میکنند که اگر آنها را به مرحله عمل نگذارند این افکار بی‌ فایده و بی‌ ثمر خواهند بود.

ادامه نوشته

هفت شهر عشق را عطار گشت، ما هنوز اندر خم یک کوچه ایم «مولوی»

مقدمه: 

در چند مقاله گذشته، روانشناسی غرب و عرفان شرق را قابل قیاس و موازنه سازی معرفی کردیم که البته از دو شیوه ی متفاوت به سیستم انسان سازی و رهایی از رنج و رسیدن به آرامش دست یافته اند و وعده کردیم که به معرفی منطق الطیر عطار که از  متون منظم و سیستماتیک خودشناسی است بپردازیم،  که چنین خواهیم کرد.  ولی ذکر مقدمه ای که مفهوم سلامت روان و رستگاری انسان را که نهایتاً منجر به آرامش «دل» می شود، نیز قدری موشکافی کند ضروری می نماید.  

ادامه نوشته

تعریف و تمجید‌های فریبنده

گو اینکه هر انسانی‌ نیاز به تعریف و تمجید دارد، ولی‌ اگر این تعریف و تمجیدها از حد متعادل خود بگذرد و بصورت چاپلوسی در آید انسان را به گمراهی میکشاند.

اکثر افراد هنگامی که مورد ستایش قرار میگیرند بررسی نمیکنند که آیا درجه این ستایشها با کاری که انجام داده‌اند همخوانی دارد یا نه و با تمام وجود به این ستایش‌ها دل‌ می‌‌بندند.

اما اشکال کار در اینجاست که پس از مدتی‌ به این ستایشهای افراطی عادت کرده و تمام مدت دنبال کسانی می‌‌افتند که بازار چاپلوسی را اداره می‌‌کنند و از آنها طلب محصول مورد نیاز خود را دارند. 

آنها در حقیقت با دو دست خود قرار داد بردگی خود را امضا کرده‌اند.  البته این یک قراد داد دو طرفه است که در یک طرف تمجید کننده و در طرف دیگر تمجید شونده قرار دارد.

ادامه نوشته

عشق چیست و عاشق کیست

راستی مفهوم این کلمه زیبا که اکثر اوقات بر سر زبانها روان می شود چیست؟ درباره عشق ترانه ها گوش داده ایم، شعرها شنیده ایم و فیلم ها دیده و کتاب ها خوانده ایم، ولی آیا می دانیم که عشق چیست؟
اغلب انسان ها می خواهند عشق را احساس کنند، مرتب به آن فکر کنند و به آن دل به بندند و به رؤیای آن دست یابند.   آنها راه بسی طولانی را می پیمایند تا به آن برسند، زیرا تصورمی کنند زندگی بدون عشق مفهومی ندارد. 

ادامه نوشته

حسادت جام زهریست که ابتدا خود حسود آن را مینوشد

دکتر محمود شیخ
مشاور در روابط اجتماعی و شغلی -
راستی‌ این چه پدیده ایست که حسادت نام دارد و گریبانگیر خیلی از افراد شده، دوستیها و روابط خانوادگی‌ها را متلاشی می‌کند و آنها را تا سر حد نیستی‌ سوق میدهد. حسادت یک احساس تلخ و دردناک است که میتواند نیرومندترین گرفتاری در زندگی‌ انسان را بوجود آورد. حسادت یک محصول اجتماعی است که با ریشه‌های عمیق فرهنگی‌ آجین شده است. سوال در اینجاست که همانطوری که یاد گرفته ایم چگونه حسود باشیم آیا می‌‌توانیم یاد بگیریم که چگونه این معضل ویرانگر را از خود دور کنیم. البته حسادت در اکثر انسانها وجود دارد و تا حدی میتواند امری طبیعی باشد، ولی‌ زمانی‌ این پدیده خطرناک میشود که کنترل آن از دست خارج شود.

ادامه نوشته

روانشناسی اخلاق 2

مقدمه:
در بخش قبل موضوع اخلاق را از دیدگاه های متفاوت مورد بررسی قرار دادیم و قرار بر این شد که در بخش دوم این نوشتار که هم اکنون پیش روی شماست نگاه «ارسطو» را در مبحث اخلاق که یکی از پُرنفوذترین دیدگاههای فلسفی، چه در مغرب زمین و چه در شرق بوده است بطور خیلی خلاصه با هم مرور کنیم و بخصوص به مقایسه ی بخش هایی از نظریه ی او که امروزه در میدان عصب شناسی رفتار به تجربه ی علمی کشیده شده است به پردازیم. 

ادامه نوشته

روانشناسی رشد اخلاق و نقش اخلاق در روابط انسانی 1

مقدمه: در لغت نامه ی دهخدا «اخلاق» اینگونه معنا شده است:
علم اخلاق عبارتست از علم معاشرت با خَلق و آن از اقسام حکمت عملیه است و آنرا تهذب اخلاق و حکمت خُلقیه نیز نامند.
امیر نیک آئین در مقاله ی «اتیک» یا علم اخلاق می نویسد:  اخلاق بر خلاف سیاست و حقوق، پدیده ای نیست که در مرحله ی معین تکامل اجتماع و هم زمان با وجود طبقات بوجود آید.  موازین و معیارهای اخلاقی از جانب قوانین مصوب دولت ها حمایت نمی شود، بلکه نیروی افکار عمومی، نیروی سنت ها و آداب جاریه و عادت عمومی و قدرت تربیت از آنها نگاهداری می کند و ا حترام به آنها بر شالوده وجدان شخصی و خواست عامه و تأثیر افکار عمومی استوار است.

ادامه نوشته

دلبستگی های امن یا وصال عاطفی - ۶

برای یک لحظه مُجسم کنید که در رابطه ای قرار دارید که در آن هم دلی وجود ندارد. رابطه ای که طرف انتظار دارد شما همیشه سر حال، پر انرژی، شوخ و سرخوش باشید و خشم و ناراحتی یا افسردگی و سکوت شما نشانه ای از ضعف یا بیماری روحی و حداقل منفی گرائی شما تلقی شود.

مقدمه:  بخش گذشته پس از تحلیل روانکاوانه ی قضیه زال و سیمرغ از کتاب شاهنامه که خوشبختانه مورد توجه بسیاری از شما عزیزان قرار گرفته بود با جمله ی پایانی آن مطلب نوشتار امروز را آغاز می کنم:

ادامه نوشته

دلبستگی های امن یا وصال عاطفی 5

جهت یادآوری مختصر و اتحــاد ذهنی با مطالب قبلی، بخش کوتـاهی از مقــاله قبل را تکـــرار می کنم و سپس به ادامه مطلب میرسیم.

در بخش چهارم این نوشتار از «Main» نقل قول کردیم که تمایل بیولوژیک انسان برای دلبستگی و وابستگی، نوعی پیروی از قانون تنازع بقاست و بهمین دلیل است که کودک حتی به مادری که سوء رفتار دارد و با او خشونت می ورزد، می آویزد و وابستگی پیدا می کند، ولی نوع وابستگی به دلبستگی های امن منجر نمی شود و کودک به مادر نوع دلبستگی اضطرابی که سیستم بیولوژیک ترس را نیز فعال می کند، پیدا می کند.

ادامه نوشته

نقش دلبستگی های امن در روابط زناشوئی بخش چهارم: وصال عاطفی

مقدمه:  در چند بخش گذشته از تئوری های دلبستگی و انواع دلبستگی و دلبندی که به نتیجه ی پژوهش های «بولُبی» و خانم «ایزنورث» و پی گیران بعدی آنها بوده است، سخن گفتیم.  نقش مهم تجربیات عاطفی کودک در زندگی بزرگسالی را نیز مطرح نمودیم.
اینکه چگونه چسبندگی های کودک واره، در رابطه ی سالم کودک و والدین تبدیل به بلوغ عاطفی و همبستگی های سلامت می شود، هم در متن مقالات ماههای قبل آمده و هم ادامه خواهد داشت.
اینکه چه می شود تا اضطراب جدائی و لذا چسبندگی پر از بیم و هراس در کودک، تبدیل به نوعی وصال امن عاطفی می شود، خود حدیث درازی است بس شیرین.

ادامه نوشته

نقش دلبستگی های امن در روابط زناشوئی - بخش سوم

بخش قبل با خلاصه ای از نظریه ی «بول بی»  روانکاو و نظریه ی پرداز انگلیسی که برای اولین بار مفهوم دلبستگی را بعنوان یکی از شاخصه های مهم در حیات روانی انسان و سلامت روحی او مطرح کرد آشنا شدید.
وعده بر این بود که در این ماه از دومین نفر مؤثر در مطالعات این مطلب اثر گذار در سلامت روان و لذا سلامت رابطه ی انسان با دیگران است، با شما سخن بگویم.
دومین نفر از پیشگامان این رشته خانم«مری اینزوُرت» است که در سال 1913 متولد و در سال 1999 درگذشت.

ادامه نوشته

زیر بنای روانی در زناشوئی های سالم بخش دوم

مقدمه:  همانگونه که در بخش گذشته اشاره شد، زناشوئی یعنی رابطه ای نزدیک، دائمی، همه جانبه و قانون مند بین دو انسان بزرگسال.  اگر چه مدل زناشوئی و تشکیل خانواده در طول قرنهای متمادی تاریخ زندگی مدنی انسان تغییرات چندانی نکرده است، ولی با آمار طلاق و به بن بست رسیدن های روابط زناشوئی در دنیای امروز، گویا ما چاره ای نداریم جز اینکه با دقت تمام به نارسائی های این رابطه ی تاریخ مند در زندگی انسان متمدن نگاه کنیم و عوامل و عناصر مخرب را بازشناسی نمائیم.  مادامی که انسان مدل دیگری برای ارتباط و تشکیل خانواده، جایگزین این طرح قدیمی نکرده است و راه تداوم نسل و تشکیل خانواده، ازدواج می باشد، برای کم کردن از آمار شکست، باید به بازبینی، بازسازی و نوآوری در روابط زناشوئی بپردازیم.

ادامه نوشته